Ένα μεγάλο ποσοστό γυναικών – σχεδόν 50% – υποστηρίζουν ότι έχουν ευαίσθητο δέρμα. Είναι πραγματικό αυτό το ποσοστό και γιατί τόσες πολλές γυναίκες θεωρούν ότι έχουν ευαίσθητο δέρμα κατά τη γνώμη σας;

 

Ο όρος «ευαίσθητο δέρμα» είναι μάλλον αδρός και όχι με αυστηρά ιατρικά κριτήρια καθορισμένος. Επομένως η αλήθεια αυτού του ποσοστού δε μπορεί να τεκμηριωθεί.

 

Ωστόσο, είναι αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι αυξάνει η συχνότητα της δερματίτιδας εξ’επαφής και ολοένα και περισσότεροι ασθενείς (κυρίως γυναίκες) αναζητούν ιατρική συμβουλή. Επίσης, σε μια εποχή που η εικόνα μας που προβάλεται προς τα έξω έχει ιδιαίτερη σημασία, η ευαισθητοποίηση είναι μεγαλύτερη: μελέτες δείχνουν ότι πλέον οι ασθενείς πολύ πιο εύκολα, ακόμα και για ηπιότερα συμπτώματα, θα απευθυνθούν σε ειδικούς.

 

 

Ποια είναι τα συμπτώματα του ευαίσθητου δέρματος; Ποιες είναι οι κυριότερες αιτίες του φαινομένου;

 

Όταν αναφερόμαστε στο «ευαίσθητο δέρμα» εννοούμε το δέρμα που εκδηλώνει με σχετική ευκολία ερεθισμούς, εξανθήματα, κνησμό, ξηρότητα, εκζέματα κ.λπ. Κατ’αρχάς, είναι το δέρμα που θα παρουσιάσει δερματίτιδα εξ’επαφής ως αποτέλεσμα έκθεσης σε κάποιον χημικό παράγοντα. Δύο είναι οι κυριότερες κατηγορίες δερματίτιδας εξ επαφής: η αλλεργική και η ερεθιστική. Με διαφορετικό μηχανισμό σε κάθε περίπτωση, προκαλείται φλεγμονή στο δέρμα η οποία απαιτεί την αναγνώριση και απομάκρυνση του υπεύθυνου παράγοντα και την κατάλληλη θεραπευτική αντιμετώπιση. Υπάρχει επίσης η φωτοαλλεργία και η φωτοδερματίτιδα στις οποίες η επίδραση των ηλιακών ακτίνων συμβάλλουν στην εμφάνιση των ερεθισμών.

 

Η κυριότερη αιτία της αύξησης των περιστατικών δερματίτιδας εξ’επαφής είναι η ολοένα και μεγαλύτερη χρήση χημικών παραγόντων σε προϊόντα περιποίησης, στην εργασία, στη φροντίδα του σπιτιού κ.λπ. Κάθε χρόνο νέες χημικές ουσίες εισάγονται στη βιομηχανία καλλυντικών χωρίς πάντα να έχει προηγηθεί κατάλληλος έλεγχος. Γίνεται μεγάλη προσπάθεια, ιδίως από διεθνείς οργανισμούς, καταγραφής των περιστατικών και ανάδειξης των υπεύθυνων παραγόντων αλλά δεν μπορεί σε κάθε περίπτωση να αποτρέψει την εμφάνιση αντιδράσεων στα νέα χημικά που χρησιμοποιούνται.

 

«Ευαίσθητο», επίσης, είναι το ατοπικό δέρμα, το δέρμα που παρουσιάζει ατοπική δερματίτιδα. Αφορά συνήθως στα βρέφη και τα παιδιά αλλά τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότεροι ενήλικες ταλαιπωρούνται από αυτήν. Ουσιαστικά, πρόκειται για το δέρμα που δεν έχει κατάλληλο δερματικό φραγμό ως αποτέλεσμα κυρίως έλλειψης νερού. Η ξηρότητα είναι το πρωταρχικό χαρακτηριστικό και στην πορεία, υπό την επίδραση διαφόρων παραγόντων (π.χ. η θερμοκρασία, οι λοιμώξεις, κάποια τρόφιμα που λειτουργούν ερευθιστικά, το stress και, κυρίως, ακατάλληλα προϊόντα περιποίησης) μπορεί να εξελιχθεί σε ιδιαίτερα βασανιστικό έκζεμα. Προφανώς, οι ασθενείς που έχουν ατοπική δερματίτιδα πολύ ευκολότερα παρουσιάζουν και αλλεργική ή ερεθιστική δερματίτιδα εξ’επαφής που προαναφέρθηκε.

 

Στην ατοπική δερματίτιδα, κύριο ρόλο παίζει η κληρονομικότητα, τα γονίδιά μας δηλαδή, αλλά και περιβαλλοντικοί παράγοντες. Τα τελευταία χρόνια μιλάμε ολοένα και περισσότερο για το μικροβίωμα του δέρματος, το σύνολο δηλαδή των μικροοργανισμών που υπάρχουν σε αυτό οι περισσότεροι από τους οποίους δεν είναι παθογόνοι, αντίθετα θα πρέπει να βρίσκονται σε ισορροπία (συμβίωση) για να υπάρχει υγεία. Αν δεν υπάρχει αυτή η ισορροπία (δυσβίωση) ο ρόλος των παθογόνων μικροοργανισμών ενισχύεται συμβάλλοντας στην εμφάνιση δερματίτιδας.

 

Τι πρέπει να κάνω αν παρουσιάζω – μόνιμα ή συχνά – ερεθισμούς ή/και ευαισθησία στο δέρμα; Ποια ρουτίνα ομορφιάς να ακολουθήσω, τι να αποφύγω; (εννοείται πως δε θέλω να αναφέρετε προϊόντα, απλά συμβουλές)

 

Κατ’αρχάς, θα πρέπει να υπάρχει ορθή διάγνωση της κατάστασης. Ο ιατρός θα πρέπει να βρει το αίτιο και τους υποκείμενους παράγοντες που συμβάλλουν στην ευαισθησία του δέρματος. Προφανώς, λοιπόν, αν αναδειχθεί κάποιο χημικό ως υπεύθυνο αυτό θα πρέπει να αποφεύγεται μελλοντικά.

 

Ουσιώδους σημασίας, ωστόσο, είναι να υπάρχει κατάλληλη περιποίηση στο δέρμα ώστε να μην είναι ευαίσθητο, να μην είναι επιρρεπές στην ερεθιστική δράση των διαφόρων χημικών. Σε αυτήν την κατεύθυνση, η αποφυγή κατά την καθημερινότητα πρακτικών που ερεθίζουν το δέρμα είναι σημαντική. Κυρίως, η εντατική ενυδάτωση με κατάλληλα δερμοκαλλυντικά προϊόντα είναι αυτή που θα «θωρακίσει» το δέρμα. Η επιλογή των προϊόντων αυτών δεν είναι απλή υπόθεση: κάθε ασθενής έχει ιδιαίτερο τύπο δέρματος και το δέρμα του ασθενούς είναι διαφορετικό στο πρόσωπο, τον κορμό ή τα άκρα. Η εποχή του χρόνου (χειμώνας και κρύο ή καλοκαίρι και ήλιος) επίσης παίζουν ρόλο στην επιλογή. Τέλος, άλλη περιποίηση χρειάζεται στην έξαρση της δερματίτιδας και άλλη στη συντήρηση. Σε κάθε περίπτωση, η επιλογή της εταιρείας δερμοκαλλυντικών θα πρέπει να γίνεται με αυστηρά κριτήρια, ενδεχομένως και μετά από δοκιμή στο δέρμα του ασθενούς.

 

Η παραπάνω συνέντευξη δόθηκε στο περιοδικό Madame Figaro.

Dr. ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΗΤΣΙΑΣ MD, PhD
Ηρώδου Αττικού 1, Πλατεία Δούρου
Χαλάνδρι | Τηλ: 210 6818110
Καλαβρύτων 29,
Τρίπολη | Τηλ: 2710 239079
Αλλεργιολόγος Παίδων & Ενηλίκων
Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών
Διπλωματούχος Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Αλλεργιολογίας
& Κλινικής Ανοσολογίας [EAACI]
Επιστημονικός Συνεργάτης Νοσοκομείου
Παίδων "Π. & Α. Κυριακού"
Εξωτερικός Συνεργάτης Ιδιωτικής
Κλινικής "Μητέρα"
mail: info@mitsias-allergy.gr