Οι αλλεργίες της άνοιξης είναι (ξανά) εδώ!

 

Η Άνοιξη ίσως είναι η ωραιότερη εποχή του χρόνου αλλά δεν είναι λίγοι εκείνοι που ταλαιπωρούνται από τις ανοιξιάτικες αλλεργίες. Δυσκολία στην αναπνοή, μάτια και μύτη να τρέχουν, κοκκίνισμα, φαγούρα, βήχας, φτέρνισμα  είναι μόνο κάποια από τα συμπτώματα που μπορεί να μας προκαλέσει η επαφή με την ανθισμένη φύση.

 

Για να πάρουμε τα πράγματα από την αρχή, ως αλλεργία χαρακτηρίζουμε μια παράδοξη και υπερβολική αντίδραση του ανοσοποιητικού μας συστήματος σε κάποιο παράγοντα που ονομάζουμε αλλεργιογόνο και προκαλεί υπερβολικά ενοχλητικά, και μερικές φορές επικίνδυνα, συμπτώματα στον οργανισμό μας, ενώ υπό φυσιολογικές συνθήκες δεν θα προκαλούσε. Σήμερα, υπολογίζεται ότι τουλάχιστον 10-20% του γενικού πληθυσμού πάσχει από εποχική αλλεργία.

 

Πράγματι, η εαρινή ρινίτιδα όσο και οι άλλες μορφές αλλεργίας έχουν αυξηθεί ανησυχητικά τα τελευταία χρόνια (η εποχιακή αλλεργία περιλαμβάνει βασικά την εαρινή ρινοεπιπεφυκίτιδα και το εποχιακό αλλεργικό άσθμα). Τα αίτια της αύξησης αυτής δεν είναι γνωστά, φαίνεται όμως ότι το σπουδαιότερο ρόλο παίζει (σύμφωνα με τη θεωρία της υγειινής) το γεγονός ότι π.χ. ζούμε σε ένα ολοένα και πιο αστικό περιβάλλον, με κατάχρηση αντιβιοτικών, ατμοσφαιρική ρύπανση αλλά «αποστειρωμένη» καθαριότητα, μικρού μεγέθους οικογένειες κ.λπ. Αυτό έχει ως συνέπεια την ελλιπή εκπαίδευση του ανοσοποιητικού κατά την πρώτη παιδική ηλικία και τη μετέπειτα «επίθεσή» του στα αλλεργιογόνα.

 

Για την εποχιακή αλλεργία ευθύνονται κυρίως οι γύρεις των ανεμοφίλων φυτών (π.χ. αγριόχορτα) και ζιζανίων (π.χ. το περδικάκι) ή και δέντρων (όπως είναι η ελιά ή τα κυπαρισσοειδή), που μεταφέρονται με τον αέρα ακόμη και χιλιόμετρα μακριά από το σημείο παραγωγής τους. Φυσικά, δεν είναι όλες οι γύρεις το ίδιο αλλεργιογόνες. Για παράδειγμα, αντίθετα με την κοινή πεποίθηση, η γύρη του πεύκου σπάνια προκαλεί αλλεργία. Η φαγούρα και τα εξανθήματα που εμφανίζουν ορισμένα άτομα κάτω από τα πεύκα πιθανότατα δεν οφείλονται στη γύρη, αλλά στις κάμπιες που κατακλίζουν τα πεύκα την άνοιξη.

Επιπλέον, όμως, πρέπει να γνωρίζουμε ότι υπάρχουν και αλλεργιογόνα που βρίσκονται μέσα στο σπίτι και, επομένως, προκαλούν ολοετώς συμπτώματα (π.χ. τα ακάρεα της οικιακής σκόνης, μύκητες της υγρασίας ή τα επιθήλια ζώων όπως οι γάτες).

Οι αλλεργίες πρέπει να λαμβάνονται σοβαρά υπόψη και να αντιμετωπίζονται γιατί με την πάροδο των χρόνων γίνονται εντονότερες επηρεάζοντας σημαντικά την ποιότητα ζωής των ασθενών. Εξάλλου, σε πολλές περιπτώσεις, παρατηρείται σταδιακή εξέλιξη της ρινίτιδας σε άσθμα. Επίσης, είναι πιθανό να εκδηλωθούν συμπτώματα ερεθιστικά, ακόμη και εκτός εποχής, σε επιβαρυντικούς παράγοντες, όπως οι έντονες οσμές , η σκόνη, η υγρασίαή και ο ψυχρός αέρας.

 

Συμπτώματα

Συνήθως θυμίζουν τη συμπτωματολογία του κρυολογήματος. Περιλαμβάνουν επομένως φτάρνισμα, ρινική καταρροή, συμφόρηση (μπούκωμα), υπεραιμία και ενδεχομένως γενικευμένη κόπωση. Ένας αρχικός τρόπος για να καταλάβει κανείς εάν υποφέρει από αλλεργία ή κρυολόγημα είναι να παρατηρήσει εάν τα συμπτώματά του συνοδεύονται από δέκατα. Στην περίπτωση αυτή μάλλον πρόκειται για ίωση,  θα εξελιχθούν και θα παρουσιάσουν ύφεση σε έναν κύκλο συνήθως όχι μεγαλύτερο των δέκα ημερών. Αντίθετα, το άτομο που έχει αλλεργία θα εξακολουθήσει να υποφέρει για μεγαλύτερη περίοδο, ενώ συγχρόνως θα έχει συμπτώματα όπως φαγούρα στη μύτη, τα μάτια ή/και τα αυτιά και υγρά, κόκκινα μάτια. Κυρίως, ο αλλεργικός ασθενής αναγνωρίζει την αλλεργία του από το «ραντεβού» που δίνει μαζί της κάποια συγκεκριμένη εποχή του χρόνου. Το αλλεργικό άσθμα από την άλλη, το αναγνωρίζουμε από τον βήχα (συνήθως ξηρό) που προκαλεί, το συριγμό κατά την εκπνοή (τα γνωστά στα παιδιά «γατάκια») ή και δύσπνοια. Πολύ συχνά μπορεί να παρατηρηθούν συμπτώματα βήχα ή/και συριγμού μετά από σωματική άσκηση ή μετά από έκθεση σε έντονες μυρωδιές.
 

Αντιμετώπιση

Κύρια μέριμνα των ατόμων που υποφέρουν από αλλεργικές παθήσεις είναι η αποφυγή των υπεύθυνων αλλεργιογόνων. Βέβαια, στην περίπτωση της εποχιακής αλλεργίας είναι δύσκολο το αλλεργικό άτομο να αποφύγει πλήρως τις διάφορες γύρεις που κυκλοφορούν, όμως, μπορεί να περιορίσει την έκθεσή του σε αυτές, π.χ. με την κλιματιστική εγκατάσταση στο σπίτι και στη δουλειά, όταν παραμένουν κλειστά οι πόρτες και τα παράθυρα, καθώς και την αποφυγή όσο είναι δυνατόν των μετακινήσεων σε ημέρες και ώρες αιχμής συγκέντρωσης γύρεων στην ατμόσφαιρα που συνήθως είναι το πρωί και το απόγευμα.

 

Η φαρμακευτική αγωγή που χρησιμοποιείται για τις αλλεργικές παθήσεις ποικίλει. Τα κυριότερα σκευάσματα είναι τα αντιισταμινικά. Αυτά κυκλοφορούν είτε ως σιρόπια (για παιδιά), χάπια ή ρινικά spray και είναι αποτελεσματικά για τα περισσότερα συμπτώματα της ρινίτιδας. Ωστόσο, σε πολλές περιπτώσεις χρειάζεται η προσθήκη επιπλέον ρινικού spray με κορτιζόνη. Τονίζεται ότι η κορτιζόνη αυτή δεν έχει παρενέργειες ούτε χρειάζεται διαιτική αλλαγή και, με τη συμβουλή του ιατρού, είναι εξαιρετικά ασφαλής και αποτελεσματική. Αντίθετα, προσοχή χρειάζεται στη μακροχρόνια χορήγηση αποσυμφορητικών. Τέλος, η χρήση ρινοπλύσεων με φυσιολογικό ορό ή υπέρτονα διαλύματα που κυκλοφορούν στα φαρμακεία δρα υποβοηθητικά.

 

Το πιο σημαντικό, όμως, που μπορεί να κάνει ένας ασθενής είναι να δει αν μπορεί να απαλλαγεί οριστικά από τις αλλεργίες του και να εμποδίσει τη μελλοντική πιθανή εξέλιξη αυτών σε άσθμα. Αυτό γίνεται με την ανοσοθεραπεία: μια θεραπευτική προσέγγιση η οποία, αν κρίνει ο Αλλεργιολόγος ότι μπορεί να εφαρμοσθεί στον ασθενή του, είναι στις περισσότερες περιπτώσεις εξαιρετικά αποτελεσματική.

 

Το παραπάνω κείμενο δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Look Woman, της εφημερίδας Real News.

Dr. ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΗΤΣΙΑΣ MD, PhD
Ηρώδου Αττικού 1, Πλατεία Δούρου
Χαλάνδρι | Τηλ: 210 6818110
Καλαβρύτων 29,
Τρίπολη | Τηλ: 2710 239079
Αλλεργιολόγος Παίδων & Ενηλίκων
Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών
Διπλωματούχος Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Αλλεργιολογίας
& Κλινικής Ανοσολογίας [EAACI]
Επιστημονικός Συνεργάτης Νοσοκομείου
Παίδων "Π. & Α. Κυριακού"
Εξωτερικός Συνεργάτης Ιδιωτικής
Κλινικής "Μητέρα"
mail: info@mitsias-allergy.gr